لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها

نگاهی کلی به لعاب روی سفال

لعاب روی سفال را میتوان بعنوان پوشش شیشه ای به شکلی شفاف یا، در صورت افزودن فلز به هر نحوی به آن، در طیفی از رنگ ها در نظر گرفت.
ممکن است لعاب ها براق یا فلزکاری شده، نیمه شفاف یا کدر، صاف و صیغلی و یا حتی دارای بافت باشند.
لعاب ها بر اساس ساختار شیمیایی که دارند، کاربرد و ترکیب هایشان، اثرات بی شماری دارند.
هرگز از ترکیب ها یا روش های جدید هراسی نداشته باشید، اما همیشه در ابتدا آنرا مورد آزمایش قرار دهید و امتحان کنید.
لعاب ها بعنوان ترکیبی از خاک و اجزاء پودر مانند هستند که، بر اساس ماهیت خود، حل نمیشوند اما به تنهایی در آب معلق میشوند.

لعاب روی سفال با گذر زمان “از بین نمیرود”، اما، چون اجزاء مختلف تشکیل دهنده ی آن
به میزان های مختلفی از حالت معلق بودن خارج میشوند، ضروریست که قبل از
هر کاربرد و استفاده از آن، مقدار لازم از مواد تشکیل دهنده بطور کامل ترکیب شوند.
این عمل ممکن است بوسیله ی کاردک، یک مخلوط کن برقی یا به سادگی با تکان دادن
بطری حاوی لعاب انجام شود، اما باید مطمئن شوید که در ته بطری هیچ لعابی بصورت قالبی و هم نخورده باقی نمانده باشد.

حرارت دهی لعاب روی سفال

لعاب زنی خوب با حرارت دهی مناسب و سفال های لعاب نخورده ی تمیز آغاز میشود.
با توجه به لعاب های امروزی، تنها یکبار حرارت دهی توصیه نمیشود.
یک ظرف سفالی خام که به خوبی حرارت دیده است، تا دمایی حرارت دیده است
که مواد آلی و آب پس زده شدند و سایر فعل و انفعالات رخ دادند اما این درجه حرارت آنقدر زیاد نبوده است که منافذ لازم برای “نگهداری” لعاب را از بین ببرد.
از نظر فنی، این امر برای سفال های مختلف، متفاوت است، اما عدد ۰۱۰ تا ۰۲ در مخروط پیرومتریک (آذرسنجی)، محدوده مناسبی است.

بطور کلی، لعاب های با حرارت کم (۰۴ تا ۰۳) بر روی سفال های با حرارت کم باید
سفال خامشان بین ۲ تا ۳ مخروط نسبت به دمای حرارتی توصیه شده برای لعاب، بیشتر حرارت ببیند.
مرطوب سازی بیش از حد منافذ سفال خام موجب کاهش تخلخل میشود و در صاف شدن لعاب کمک میکند.
در صورتی که سفال خام بعلت حرارت بیش از حد به اندازه کافی متخلخل نباشد یا
اگر نیاز به افزودن لعاب به سفال باشد که هم لعاب زده شده و هم حرارت دیده، گرم کردن
آن سفال در کوره و یا در بالای کلین قبل از افزودن لعاب، ممکن است به باز کردن منافذ کمک کند.

آیا لعاب روی سفال ماده ای چسبناک است ؟

لعاب ها “چسبناک” نیستند، اما قبل از حرارت دهی به سفال خام، با شکافتن منافذ
خاک سفال گری به آن می چسبند و بعد از حرارت دادن آن، میزان پیوستگی لعاب ذوب شده
با سطح خاک سفال گری افزایش می یابد.

از این رو، گرد و خاک یا چربی بر روی سفال خام که حتی اندکی از چسبیدن لعاب به خاک سفال گری جلوگیری کند میتواند
موجب “بالا آمدن” لعاب یا “سُر خوردن” لعاب در حرارت دهی شود که نقاط لعاب کاری نشده را بخاطر انتشار بیش از حد گاز، خالی میگذارد.
سفال خام را با اسفنج، چرم و یا هر ماده غیر افشان دیگر که تَر و بخوبی فشرده باشد، پاک کنید تا گرد و خاک روی آنرا از بین ببرید.
مطمئن شوید دستان شما هنگام کار با سفال خام، تمیز هستند.
حتی عرق بدن میتواند موجب ایجاد مشکلاتی شود.

pots 1 - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
moo plates - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها

ترکیب و استفاده ی لعاب روی سفال

بهترین نوع بعنوان لعاب روی سفال آزمایشی این است به ظروف سفالی ای که شما قصد لعاب زدن آن را دارید، شباهت زیادی داشته باشد.
یکی از روش ها این است که کل ظرف سفالی را به بخش هایی نامرتب تبدیل کرده و از آن بخش ها به عنوان موارد آزمایشی خود استفاده کنید.
مطمئن شوید که از همان روشی استفاده میکنید که قصد استفاده از آن را دارید.
هنگام تهیه سفال آزمایشی، موارد مربوط به استحکام لعاب را یادداشت کنید.
به عنوان مثال، آیا لعاب مورد استفاده ی شما مانند شیره چسبناک است.
توجه داشته باشید که چگونه لعاب بر روی سفال تشکیل می شود.

اگر به عنوان مثال، ضخامت شیار حاصل همانند سکه باشد، ضخامت بکار رفته ممکن است بیش از حد سنگین باشد.
علائمی که نشان میدهند ضخامت بکار رفته خیلی سنگین است، بسیارند:
لعاب های شفاف ممکن است کدر بنظر برسند، توده های لعابی می توانند بریزند و
ممکن است لعاب ترک بردارد، پوستش کنده شود و یا سُر بخورد. نشانه اصلی این که ضخامت
یک لعاب کافی نیست، این است که سطح آن بافت پوستی پر زرق و برق دارد.
به طور کلی، ضخامت بیش از حد لعاب، مشکلی رایج است، اما ضخامت کم اینگونه نیست.

ترکیب لعاب روی سفال

لعاب مایع تهیه شده باید از طریق یک غربال مشبک ۸۰ یا ۶۰ وارد یک ظرف شود تا گره ها از بین بروند.
لعاب را با همزن دستی و حرکاتی سریع یا با ابزار مشابه مخلوط کنید.
اگر لعاب برای مدتی بدون حرکت بماند، احتمالا در حالتی است که مقادیری از آب
از هم جدا شده اند و و لعاب باید به طور کامل مخلوط شود تا یکنواخت گردد.
از چندین سفال آزمایشی برای ارزیابی ضخامت استفاده کنید.
به یاد داشته باشید که افزودن آب به لعاب نسبت به از بین بردن آن، به مراتب ساده تر است، بنابراین آب را با احتیاط به آن اضافه کنید.
آماده سازی لعاب های پودر شده، کمی کار بیشتری را می طلبد، اما نتیجه ی آن به سختی اش می ارزد، چرا که هزینه ی کمتری را در پی دارد.

beu pot - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
powder - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها

لعاب های پودری

با دیدی وسیع تر بخواهیم بگوییم، برای لعاب های پودر شده این امر مهم است تا:
از خودتان در برابر تنفس پودرهای سفالی حفاظت کنید، از جذب مواد محلول توسط
پوست جلوگیری کنید و از آسیب های چشمی ناشی از پودرها یا اسپری های لعاب های مایع دوری کنید.
برای محافظت مناسب خود در برابر گرد های سفالی، داشتن دهان بند معتبر از موسسه ملی امنیت و سلامت شغلی لازم است.
به برچسب های حفاظتی بر روی مواد سفالی توجه کنید، این برچسب ها به شما کمک میکنند تا احتیاط های لازم را انجام دهید.
ترکیب پودرهای لعابی میتواند مطابق میل شما بوسیله ی فناوری پیشرفته یا به روش سنتی انجام شود.

با اینحال، هرچقدر مقدار تکان های شما طی ترکیب لعاب روی سفال بیشتر باشد،
لعاب حاصل دارای ناصافی کمتری خواهد بود – و این امر موجب میشود تا راحتتر از مرحله ی غربال گری بگذرد.
اگر میتوانید از یک مخلوط کن در این کار استفاده کنید، در اینصورت لعاب حاصل بسیار بهتر خواهد بود.
فقط این را بخاطر داشته باشید که از ان دیگر برای نوشیدنی های یخ زده استفاده نکنید!
یکی از روش هایی که میتواند به شما کمک کند تا بطور قابل توجهی گرد و خاک را
کاهش دهید این است تا به لعاب پودر شده ی خود در یک کیسه پلاستیکی، آب بیفزایید و با مالش دادن کیسه، آنرا مخلوط کنید.

اندازه گیری چگالی نسبی لعاب روی سفال

چگالی سنج ابزاریست که بوسیله آن میتوانید استحکام لعاب روی سفال خود را کنترل کنید.
چگالی سنج لعاب یک لوله شیشه ای با یک پایانه سنگین و مقیاس چاپ شده بصورت عمودی در طول آن است.
زمانیکه وارد لعاب میشود، به نقطه خاصی در امتداد مقیاس میرسد.
دانستن مقدار نهایی میتواند به شما کمک کند تا بخوبی بتوانید میزان صافی لعاب را تنظیم و لعاب خود را یکنواخت تر سازید.
توجه: خواندن با چگالی سنج میتواند براحتی شما را به اشتباه بیندازد.
برای مثال، اینکه یک چگالی سنج رطوبتی مقداری مشابه با چگالی سنج خشک را به شما نشان بدهد، امری غیر محتمل است.
مطمئن شوید که هر بار فرایندی مشابه را دنبال میکنید.

همچنین، فصل بهار میتواند تغییراتی را در کیفیت آب بوجود بیاورد و این تغییر گاهی اوقات در میزان چسبناکی لعاب خودش را نشان میدهد.
زمانی که این اتفاق رخ میدهد، خواندن چگالی سنج مستواند بطور قابل توجهی متفاوت
از حالت طبیعی آن باشد، و تغییرات زیادی در میزان غلظت لعاب نیز رخ میدهد.
در صورتی که یک مقیاس دقیق گرم در اختیار دارید، روشی قابل اطمینان تر برای اندازه گیری میزان چگالی نسبی وجود دارد.
این روش در بین سفالگران به “وزن پایت” نامیده میشد.
وزن پاینت، اندازه گیری حجمی مشخصی از لعاب است.

زمانی که شما میدانید که وزن یک پاینت لعاب برای ویژگی های مورد کاربرد شما چقدر
است، سپس آن مقدار برای دسته های متوالی لعاب، بعنوان وزن هدف در نظر گرفته میشود.
برای اینکه مقداری دقیق تر باشید، چگالی نسبی بعنوان نسبتی از گرم ها به ازای هر میلی لیتر بیان میشود.
میزان چگالی نسبی آب ۱ است، چون ۱۰۰ گرم آب، حجمی معادل ۱۰۰ میلی لیتر دارد.
از انجایی که لعاب تنها حاوی آب نیست و مواد جامد نیز در بر دارد، همیشه میزان چگالی نسبی آن بیشتر از یک است.

hydrometer - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
Warehouse Home Ceramics Interior Design - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها

این مراحل را دنبال کنید تا چگالی نسبی مواد جامد لعاب روی سفال را تعیین کنید :

  • ابتدا، یک ظرف بلند و نازک ۱۷۰ میلی لیتری را انتخاب کرده و آن را خالی کنید.
  • یک سوراخ کوچک در مرکز سرپوش آن ایجاد کنید.
    ظرف و سرپوش را بر روی مقیاس گرم قرار دهید.
    از قسمت وزن خالص بر روی مقیاس گرم استفاده کنید تا وزن ظرف و سرپوش با هم به صفر برسد.
  • ظرف را لبریز کنید، از این رو زمانیکه سرپوش را بگذارید، مقدار کمی آب از طریق سوراخ، چکه میکند.
  • آب بر روی سرپوش را پاک کرده و ظرف را وزن کنید.
    وزن حاصل به گرم در واقع حجم آن به میلی لیتر است.
    برای مثال، اگر وزن آب ۲۵۰ گرم باشد، حجم آن نیز ۲۵۰ گرم است.
  • اکنون آب را خارج کرده و ظرف و سرپوش را خشک کنید.
  • ظرف را با لعاب خود پر کرده و همانطور که آب را وزن کردید، لعاب را نیز وزن کنید.

بیایید بگوییم که این مقدار ۳۵۰ گرم است.
حال برای اینکه میزان سنگینی خاص لعاب را محاسبه کنیم: ۳۵۰ گرم را بر حجم آب(۲۵۰) تقسیم میکنیم.
در این مورد، میزان چگالی نسبی حاصل، ۱٫۴ گرم بر میلی لیتر است.
این عدد را یادداشت کرده و از ان برای موارد مشابه در اینده استفاده کنید.

روش های کاربردی لعاب روی سفال

بطور کلی ۴ روش کلی برای لعاب زنی وجود دارد که سفالگران از ان استفاده میکنند:

  1. غوطه ور سازی
  2. استفاده از اسفنج
  3. لعاب کاری با قلم مو
  4. اسپری کردن
glazing 1 - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
Brush - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
اسپری کردن

آخرین مورد، اسپری کردن، کمتر از سایر موارد مورد استفاده قرار میگیرد، آن هم احتمالا
بخاطر این است که نیاز به سرمایه گذاری ویژه ای برای خرید تجهیزات ان وجود دارد.
این روش لعاب زنی نیازمند بیشتر از بحثی است که ما میتوانیم در اینجا در مورد آن صحبت کنیم، از این رو، بر روی سه روش دیگر تمرکز خواهیم کرد.

لعاب کاری با قلم مو

روش لعاب زنی با قلم مو بنظر بسیار معروف است، چراکه به حداقل امکانات لعاب زنی نیاز دارد.
بطور طبیعی و نرمال، برای رسیدن به پوشش مناسب، سه یا چهار روکش مورد استفاده قرار میگیرد.
سعی کنید تا هنگام کار بر روی سفال، اطراف آنها با یکدیگر هم پوشانی داشته باشند و
اجازه ندهید تا یک بخش خیلی خشک شود – زمانیکه یک روکش خیس لعاب را برای
یک لایه خشک لعاب بکار میبرید، شما در واقع خطر از بین رفتن پوست لایه بالایی ظرف سفالی را هنگام خشک شدن به جان میخرید.
رسیدن به ضخامتی یکنواخت در تمامی نقاط با روش لعاب زنی با قلم مو، کار سختی
است، گاهی اوقات مقدار کمی از رنگینه غذایی را میتوان بمنظور کمک به متضاد ساختن لعاب با خاکی که آنرا می پوشاند به لعاب اضافه کرد.

غوطه ور سازی و استفاده از اسفنج

غوطه ور سازی و لعاب زنی با اسفنج نیازمند مقدار لعاب بیشتری است، اما حاصل آن میتواند این زحمت را ارزشمند سازد.
لعاب های شفاف عموما نیازمند روکش نازکی هستند، در حالیکه لعاب های مات طبیعتا به میزان بیشتری نیاز دارند.
در صورتی که یک لعاب را روی لعاب دیگر استفاده میکنید، بهترین کار این است
تا لعاب دوم را قبل از اینکه لعاب اول کاملا خیس بودن خود را از دست بدهد، به آن اضافه کنید.
این کار منجر به این میشود که دو لایه با یکدیگر خشک شوند و از کنده شدن پوست نیز جلوگیری میکند.
در صورتی که بخواهید یک سفال را در یک یا چند لعاب غوطه ور سازید، انبرک های لعابی بسیار مناسبند.
مطمئن شوید که حجم لعاب کافی است و بدون برخورد به اطراف ظرف حاوی لعاب، سفال شما کاملا پوشانده میشود.

غوطه ور سازی، اسپری کردن و لعاب روی سفال با قلم مو

اسپپری کردن لعاب روی سفال

لعاب ها اغلب دارای مواد اضافی برای افزایش سلاست خود روی قلم مو و یکنواختی کاربرد آنها هستند.
برخی از لعاب های غوطه ور شده نیاز به هیچ تغییری برای رنگ زدن ندارند، اما اگر آنها را
انجام دهید، اضافه کردن مقادیر زیر به ۴۵۳ گرم لعاب خشک کمک خواهد کرد.
۲۹۷ تا ۳۲۶ میلی لیتر آب، ۴٫۵ تا ۷٫۵ گرم بنتونیت، ۲٫۳ تا ۳٫۴ گرم کربوکسی متیل سلولز گام به آن بیفزایید.
نکته: ۲ قاشق چای خوری برابر با ۵ تا ۶ گرم است.
بطور ایده ال، میزان چسبندگی بر روی چگالی سنج باید چیزی بین ۲۲۰۰ تا ۲۵۰۰ باشد.
زمانی که یک لعاب را با قلم مو میزنید، از یک قلم موی بزرگ با یک قلم موی کوچکتر
برای دسترسی به قسمت هایی که دسترسی به انجاها سخت است، استفاده کنید.

همیشه از قلم موهای پر از لعاب استفاده کنید.
قلم مو را به درون لعاب فرو ببرید و آنرا به آرامی تکان دهید تا حدی که مانع از چکه چکه کردن آن شود.
قلم مو را بر بالای بطری نتکانید، در غیر اینصورت لعاب کافی بر روی قلم مو باقی نمی ماند تا آزادانه حرکت کند.
قلم مو را به آرامی نگه داشته و با خطوطی ادامه دار لعاب را به جریان در بیاورید و هرگز تصادفا به لعاب “دست نزنید”.
لعاب را با آرام رنگ زدن به عقب و جلو صاف کنید.

حرکت بعدی را از جایی که حرکت قبلی به پایان رسید، شروع کنید و سپس به آرامی
بخش هایی راکه دو حرکت به یکدیگر می پیوندند را رنگ بزنید که بخوبی “پیوند” بین دو حرکت صاف میکند.
لایه های بعدی را به روشی مشابه اما در مسیری متفاوت بکار بگیرید.
قبل از اینکه لایه جدید را استفاده کنید، صبر کنید تا لایه قبلی بطور کامل خشک شود.

spraying - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
dipping - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها

غوطه ورسازی لعاب روی سفال

غوطه ور سازی لعاب باید یک یکنواختی ضخامت ماده کرم مانند باشد.
“قانون انگشت زدن” از قدیم بوده است و به این شکل است که زمانیکه یک انگشت
خشک و تمیز در ترکیب لعاب غوطه ور شده فرو میرود، لعاب باید سطح را بطور یکنواخت پوشش دهد و بر روی ناخن انگشت اراسته شود.
واقعیت امر این است که لعاب باید بر روی بدنه ی سفال لعاب نزده ی گداخته ای که میخواهد بر روی ان بکار برود، امتحان شود.
استحکام آن باید به گونه ای باشد که یک فرو بردن چند ثانیه ای در سطل، ضخامت لعاب را به حد قابل قبولی برساند.

فرمول کلی آن به شکل زیر است:
۴۵۳ گرم لعاب خشک، ۱۸۴ تا ۲۱۲ میلی لیتر آب و تا ۲٫۳ گرم بنتونیت به آن بیفزایید.
بطور ایده ال، میزان چسبندگی آن بر روی چگالی سنج باید بین ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ باشد.

اسپری کردن لعاب روی سفال

لعاب هایی که باید اسپری شوند نیز نیازمند امتحان و آزمایش هستند، اما موارد پیش رو
را میتوان بعنوان یک راهنما در ترکیب ۴۵۳ گرم از هر لعابی برای اسپری کردن، استفاده کرد:
۲۱۲ تا ۲۴۰ میلی لیتر آب و ۰ تا ۳٫۴ گرم، بنتونیت به آن اضافه کنید.
چسبندگی آن بر روی چگالی سنج باید بین ۱۵۰۰ تا ۱۷۰۰ باشد.
تقریبا تعداد بی شماری از جلوه های ویژه را میتوان با تغییر روش های بالا حاصل کرد، اما همه ی این موارد در ابتدا باید آزمایش شوند.

مواردی را که باید سعی کنید تا به تنهایی یا در ترکیب آنها را شامل کنید:

  • کاربرد غیر متوازن
  • تَر کردن یا لکه دار کردن یا افشاندن لعاب مشابه یا لعابی دیگر بر بالای روکش
  • هم پوشانی لعاب همجوار ثانویه بر روی اولین رنگ
  • افزودن بخش های زیر لعابی بر روی لعاب
  • استفاده از لعاب های (یا زیرلعابی ها) حرارتی پایین در دما های بالا.

تقریبا تمام لعاب های حرارتی پایین و زیر لعاب ها را میتوان تا مخروط پنجم یا حتی
بالاتر حرارت داد، اما بخشی از قوت خود را از دست خواهد داد.
همچنان که لعاب ها میل بیشتری برای دماهای بالاتر دارند، شما نیز مراقب باشید.

fullxfull - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها
UnderglazePencil - لعاب روی سفال ، ترکیب، استفاده و کاربردها

استفاده از زیرلعابی با حرارت بالا در لعاب روی سفال

ما به این دست یافتیم که یافتن زیرلعابی هایی که عملکرد مناسبی داشته باشند، با لعاب شفاف و صحیح ترکیب شده باشند، کار سختی است.
بعد از آزمایش های زیاد و استفاده از یافته های این ازمایش ها طی چندین سال، ما در نهایت به نتایج دلخواه خود دست پیدا کردیم.
ما تمام سازندگان زیرلعابی های موجود را امتحان کردیم و مجموعه ای از تمام رنگ های زیر لعابی ها که در مخروط ششم عملی میشوند را یافتیم.
با اینحال، تنها لعابی که نتایجی ثابت را برای ما حاصل میکرد، لعاب Sahara HF-9 بود.

  • به این مطلب امتیاز دهید :
5.0
امتیاز کاربر 5 (1 رای)
درحال ارسال
آغاز ثبت نام کلاس های ویژه فصل زمستان
+